titel

Een modern,goedkoop, gelukkig, comfortabel en ecologisch leven met 3 kindjes!Een ecologische voetafdruk van 1.65 HA én toch een modern en comfortabel leven? Het kan écht!

maandag 25 juli 2011

Op wereldreis

Ik heb dit logje al lang geleden geschreven. Het is slechts nu, mede door LIM en door Peter Tom Jones dat ik besluit het te publiceren. En ook omdat ik erg geraakt werd door een Keniaan, die voor de droogte in zijn land de schuld vooral bij het rijke, reizende en hedonistische Westen legt. Hij heeft grotendeels gelijk.
En het is niet omdat verre reizen nog steeds salonfähig zijn, vooral in links-progressieve milieus, dat ik mijn weinig populaire-maar door de wetenschap gesteunde- mening moet verzwijgen.


Ik heb de mooiste reis van mijn leven gemaakt. En het was werkelijk fantastisch. Mijn persoonlijke reisbegeleider heeft me de mooiste plaatsen in alle uithoeken van de wereld getoond, met de meest ervaren plaatselijke gidsen. Deze gidsen vertelden me allemaal hun eigen, persoonlijke verhaal over hun leven op hun bijzondere plek op deze planeet. Landbouwers, arbeiders van overal vertelden me hun verhaal, vertelden me over hun visie op het leven en geluk. Ik ben op plaatsen geweest waar Westerlingen nauwelijks komen en durven komen. Ik zal de mooie kant van de mensheid, en de meest afschuwelijke kant van onze soort.
Mijn respect voor de Aarde groeide. Mijn bewondering voor mensen overal groeide. Vooral de eenvoud, wijsheid en symbiose met de natuur, die wij Westerlingen al lang kwijt zijn, trof me.
Het was een reis om nooit te vergeten. Ik ben er veel rijker uitgekomen.
Het overtuigde me om nog méér te doen voor de planeet en mee te helpen aan een rechtvaardige verdeling van rijkdom tussen Noord en Zuid.
De reis duurde 1560 minuten, en kostte 25 EUR en was volledig klimaatgecompenseerd.
Mijn reisleider was Yann Arthus Bertrand en de reis heet "De Aarde vanuit de hemel".

Zaventem verwerkt in deze maand juni ongeveer 1 miljoen reizigers. Je mag er niet aan denken welke impact dit heeft op het milieu en dus uiteindelijk op het leven van alle mensen, in de eerste plaats het leven van mensen in de Derde Wereld.
Over het "nut" van reizen is al veel gezegd en geschreven. Vooral door de reissector zelf.
Een overzicht van de "voordelen".
  • Je zou meer respect leren hebben voor je medemens (vreemd, Vlamingen reizen véél meer dan de gemiddelde aardbewoner, maar zijn blijkbaar niet in staat overeen te komen met hun directe zuiderburen. De onverdraagzaamheid in onze samenleving neemt toe, zeker tegenover vreemde culturen. We kunnen zelfs geen hoofddoeken verdragen in de Hema. Hoe meer reizen, hoe MINDER verdraagzaam lijkt wel)
  • Je zou leren hoe belangrijk het is om in harmonie met de natuur te leven. (vreemd, het voorbije jaar hebben we alweer méér energie verbruikt en we willen nog steeds tomaten en aardbeien met Kerst)
  • Je zou door de eenvoud van de mensen in andere culturen overtuigd worden ook meer eenvoudig te leven en blij te zijn met wat je wél hebt. (En 3 weken na thuiskomst boek je alweer een transatlantische vlucht, of een citytrip, omdat je het nodig (denkt) te hebben. Hoe meer we reizen, hoe depressiever we als maatschappij lijken te worden)
  • Je bewondert de wijsheid, de rust, het geluk van mensen die nog nooit hun land of zelfs maar hun regio verlaten hebben. Mensen die bijna niets bezitten, maar volop in het leven staan, met een levenslust waar wij, depressief Vlaanderen, nog een punt aan kunnen zuigen. Zou het misschien, héél misschien kunnen dat je niet op reis hoeft om wijs, rustig en bewust te leven? Net als de mensen die je zo bewondert?
Dan wordt er vaak geschermd met de voordelen die reizen bieden aan vooral ontwikkelingslanden. Het zorgt voor inkomsten en buitenlandse deviezen. Dat klopt. Maar wat als dat toerisme plots wegvalt of fel vermindert (aardolie wordt schaars en duurder, reizen ook. De vraag is niet of er minder toerisme zal zijn, enkel wanneer de peakoil zal toeslaan).
Het zorgt er ook voor dat lokale culturen ontwricht worden, en landbouwers hun land verlaten om in het toerisme te gaan werken. De voedselvoorziening komt dus in het gedrang. Culturen waar 30 jaar geleden "geld" onbekend was zijn nu opeens kapitalistisch en soms meer egoïstisch geworden.
Meer nog, ze worden meer en meer afhankelijk van de grillen van de rijke Westerling (kijk maar naar Egypte, Kenia, Ladakh, Indonesië: een opstand of natuurramp en de economie ligt grotendeels plat, want er zijn geen toeristen meer). De lokale bevolking wordt vaak onderbetaald. Een groot deel van de inkomsten gaat naar de buitenlandse ondernemingen. Voedsel en meubels worden vaak uit het Westen ingevoerd. Toeristen leggen beslag op de schaarse voorzieningen (water bv) in vaak fragiele en droge ecosystemen ( zelfs de meest bewuste toerist heeft 1.5 l water per dag nodig....maal 10 dagen maal een paar 100 000 toeristen......). Voorbeelden zijn de tempels van Angkor, die aan het verzakken zijn omdat de ondergrondse watervoorraden leeggepompt zijn door hotels, en de savanne die tot een woestijn verreden wordt door safari-jeeps. Toeristen maken kapot wat ze bewonderen.
En dan ben ik nog niet begonnen over de enorme schade aan het milieu dat al die vluchten veroorzaken. En de klimaatswijziging die ze teweeg brengen.
1 ecoreis (!) van 11 dagen naar de Seychellen heeft een even grote ecologische voetafdruk als 1 lid van ons gezin op een jaar verbruikt. Veel ecologische reizen zijn schadelijker dan een reis naar Benidorm....
Iedereen die een vliegtuigreis maakt versnelt de aftakeling van het leefmilieu, en zorgt ervoor dat vooral mensen in ontwikkelingslanden het steeds moeilijker hebben. Vliegen is verantwoordelijk voor 50 à 75% van de milieudruk van een reis! Dus zelfs al heb je het verblijf volledig duurzaam geregeld, het transport kan alle inspanningen teniet doen.

Nee, dan blijf je beter thuis, met een goede DVD van Yann Arthus Bertrand. En weet je, ik heb op die 1560 minuten méér gezien dan wat ik en u ooit in een heel leven aan reizen zou kunnen zien en meemaken.
We hebben de wereld aan onze vingertippen liggen, ze is een muisklik van ons verwijderd. Maak ze niet kapot door het hedonistische verlangen om alles zélf te zien en te ruiken.
Want dàt is de enige meerwaarde die ik aan reizen zie: je kan alles ook ruiken. Nu vind ik geur belangrijk, maar ik ga er de toekomst van de planeet en zijn zwakste bewoners niet voor op het spel zetten.
Voor mensen die verder willen lezen: in de link naar Peter Tom Jones kan je een PDF vinden, een samenvatting van de wetenschappelijke literatuur en recent onderzoek naar toerisme en de gevolgen ervan. Of lees hier nog een (oude) mening.

19 opmerkingen:

  1. Dankjewel voor deze tekst. Eentje om over na te denken.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Ik vind wel dat je in het echt dingen kunt beleven, iets dat via een dvd niet gaat. En beleven gaat wat mij betreft ook verder dan alleen ruiken. Maar het is inderdaad wel belangrijk dat je in ieder geval wat kritischer kijkt naar vliegreisjes. Het zou ook voor de NL economie niet slecht zijn als wat meer mensen eens in NL op ontdekkingstocht gingen.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Mooie overwegingen!
    Wij zijn Europa aan het ontdekken, en blijven daar nog meerdere levens mee zoet. Hebben nu ook een tandem gekocht en zijn van plan te zien hoe ver we daar mee geraken (al moet het niet ver zijn om schoon te zijn, daaraan moet ik mezelf ook herinneren). En ook in eigen land (en Duits- en Nederland) wordt er vanalles schoons en leuks georganiseerd de hele zomer lang (en eigenlijk het hele jaar lang), dus ook daarmee zijn onze dagen ruim gevuld!

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Je hebt gelijk. Wij moeten ons zo nodig ontspannen door te reizen en richten daar heel wat mee aan. Je kunt in je eigen achtertuin en omgeving genoeg vinden om te relaxen. Een DVD is niet hetzelfde maar je kunt er intens van genieten, je ziet meer dan als je ter plekke bent, omdat de filmer op plaatsen komt die je niet normaal kunt betreden en de mooiste beelden selecteert. Ik heb de behoefte niet om weg te gaan, want reizen doe ik al in mijn hoofd.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Ik vond het zeer interessant om dit stukje te lezen en uiteraard is het grootste deel van je zegt ook waar en zouden we er meer bij moeten stilstaan. Toch weiger ik om me schuldig te voelen over het feit dat ik wel verre reizen wil maken. Dat vind ik trouwens één van de grootste ergernissen van deze samenleving: het schuldgevoel dat iedereen opgedrongen wordt. Je moet je schuldig voelen omdat je rookt, omdat je met de auto rijdt, omdat je vlees eet, omdat je al eens graag een warm bad neemt en nu ook omdat je reist. Sorry, maar ik wil ook nog wel een beetje mens zijn af en toe. En ja, voor mij horen al die dingen daarbij (behalve roken dan, maar dat is een persoonlijke keuze).

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Hey Saskia,
    het gaat me er niet zozeer om om een schuldgevoel aan te praten, eerder om een bewustwording in gang te zetten. Vaak wordt er geschermd met allerhande "voordelen" van het toerisme, maar dat zijn in feite drogredenen. De enige echte reden dat het Rijke Westen massaal op reis wil gaan is de bevrediging van eigen verlangens. Dat is hetgeen ik wilde aantonen. Net zoals een roker best weet wat hij zichzelf aandoet als hij rookt, heeft een reiziger het recht om te weten wat hij zichzelf en anderen aandoet door te reizen. Maar reizen én roken zijn idd persoonlijke keuzes!!!
    Veel groetjes
    MV

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Ik vind het goed stuk, omdat je er op wijst dat er een keerzijde zit aan toerisme en reizen naar derdewereldlanden. Goed om dit in je achterhoofd te houden bij het plannen van een reis.

    Toch vind ik het af en toe erg zwart-wit: vliegen en reizen zijn slecht, dus blijf maar een beetje thuis in je achtertuintje. Ik moet er persoonlijk niet aan denken. Dat lijkt me pas saai.

    Tot slot: neem bijvoorbeeld Egypte. Denk je dat de sfinx en alle oude tempels en faraograven nog hadden bestaan als er geen toerisme was? Ik vermoed van niet, ik denk dat de huidige bevolking de monumenten ernstig had laten vervallen of zelfs gesloopt.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Dag Oryx!
    Ja, wat die sfinx betreft heb je gelijk. Hoewel de graftombe van sommige farao's ernstig te lijden heeft onder de uitwasemingen van alle bezoekende toeristen. ( lees hier http://www.egyptegids.be/biban1.htm) Hetzelfde gaat op voor de conservering van natuurreservaten in Kenia bv. Maar dezelfde natuurreservaten gaan nu ook kapot omdat safari-jeeps ze de vegetatie platrijden,er verwoestijning veroorzaken en de jacht van roofdieren verstoren(die daardoor de hongerdood sterven), en owv de klimaatwijziging (veroorzaakt door oa uitstoot van vliegtuigen). Op korte termijn zijn er voordelen, op lange termijn niet. Om deze ontegensprekelijke langetermijn nadelen in de verf te zetten heb ik alles idd erg zwart wit geponeerd. Enne...reizen in Europa met de trein bv, of naar Peking met de Trans-Mongolië express of trans-Siberië express , of met de TGV en boot naar Marokko kan veel minder kwaad. Ecologisch nadenken over reizen is allesbehalve saai!EN blijft zeker niet beperkt tot de achtertuin!
    Veel groetjes
    MV

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Het verbaast mij een beetje om hier negatieve reacties op zo'n bericht te lezen...
    Ik vind het een heel mooi stukje.

    Tegen reizen op zich heb ik niets, ook al heb ik er op dit moment geen 'behoefte' aan (ik ben zo graag thuis), maar het hoge aantal vliegtuigreizen is zeer nefast voor het milieu. En daarover hoef je je niet per sé schuldig te voelen, maar bewust is toch het minste... Ach ja, het is en blijft een luxe en een soort van verworven recht die weinig mensen zullen laten vallen "voor het milieu"...

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Als ik vertel dat ik uit principe niet vlieg... Word ik voor gek verklaard.
    Absurd vindt men dat..
    Sommige mensen vinden dat zij 'recht hebben' op ontspanning.... Alsof dat niet kan zonder vliegen...
    En ook in Marokko op vakantie moet men 'gewoon' drie keer per dag douchen...

    Wij reizen wel, hoor, maar met de auto, binnen Europa.
    En wij vinden Nederland en België ook fantastisch!!!
    Vorig jaar zijn we bijvoorbeeld naar Volendam geweest. Dat moet je als Nederlander toch ook gezien hebben!!!
    (en ja, de kinderen ook op de foto in Volendamse kleding!!)
    Prachtig stukje!!! Helemaal met je eens!

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Ik zou het echt niet beter kunnen verwoorden!
    Over dat schuldgevoel wil ik wel nog iets zeggen. Wat we in het verleden door onze hoge ecologische voetafdruk veroorzaakt hebben, ligt achter ons, maar met al die hongerende kinderen en klimaatvluchtelingen begrijp ik echt niet meer hoe mensen nu nog luxe-vliegreizen kunnen maken!!! Als westerse mensen zijn we geluksvogels geboren en getogen te zijn in één van de beste en langst milieuramp-gespaarde regio,s van onze prachtige planeet! En daarom hebben we het recht niet om de toekomst van kinderen in de derdewereldlanden nu én van onze kinderen en kleinkinderen later te verspillen!!! Zij hebben ook recht op een leefbare planeet!!!

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Tja, je hebt natuurlijk een (hoop) punt(en). Toch ben ik een verwoed reiziger. Eerlijk gezegd niet om de redenen hierboven. Vaak is het om familie te bezoeken (ze zijn nogal versnipperd, zus in Argentinië, schoonzus in Singapore, schoonouders in Portugal, wijzelf in de UK) maar vooral omdat het zo kriebelt. Nieuwe culturen zien vooral, bijzondere natuur. Het is allemaal zo geweldig spannend en interessant, en leerzaam. Ik kan het niet laten....
    Wel gaan we tegenwoordig naar het vasteland Europa met de boot, niet het vliegtuig. Tja. niet genoeg, ik weet het. Misschien word ik ooit ouder en wijzer en vaster geworteld.

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Ik zat nog te denken (ja, je zet wel mensen aan het denken), dat schuldgevoel, daar heb ik niet echt last van. Ik doe zo veel 'goed', dwz ik doe mijn best, wasbare luiers, 30 graden wassen, drogen aan de lijn, thermostaat laag, weinig tot geen vlees, etc, etc. Dan ga ik me niet schuldig voelen om mijn ene zonde... Wel probeer ik het een beetje binnen de perken te houden uiteraard...

    BeantwoordenVerwijderen
  14. Hey Karien!!
    Fijn dat ik mensen aan het denken zet ! En zoals met elke boodschap : er is een verzender en een ontvanger. De boodschap wordt op een bepaalde manier gegeven(en die van mij is natuurlijk niet neutraal gegeven), en "ingekleurd" door de ontvanger (soms met een schuldgevoel).Vergelijk het met de boodschap op een pakje sigaretten " Roken is dodelijk". Een niet roker zal zeggen : "Goed zo, dat ze het maar eens goed beseffen". En een roker zal zich mss schuldig voelen..of het totaal negeren en afblokken.
    Fijn dat je terug bent! Ik hoop dat alles oké is en was met de kleintjes en het pikante eten???
    Groetjes
    MV

    BeantwoordenVerwijderen
  15. aan Griet, Eefje en Merlette Blanche : erg bedankt!!Fijn om te horen dat we niet alleen zijn....
    groetjes
    MV

    BeantwoordenVerwijderen
  16. Het is echt iets om erover na te denken...
    Ik beken: ook voor mij. Slik.

    Gr,
    Julia

    BeantwoordenVerwijderen
  17. Toen wij jaren geleden "uitbehandeld" waren op het gebied van kindjes krijgen dacht ook iedereen dat wij de hele wereld zouden rondreizen met z'n tweetjes. Dat schijn je dan te moeten doen als je kinderloos bent?? Ik zag het nut er niet zo van in. Werd trouwens ook onrustig van de gedachte. En inderdaad ik vervuil de wereld al genoeg dus waarom dan dat nog extra. Ik wil wandelen in de natuur en dat kan ook hier in de buurt en zon???? die bloedhitte ben ik ook niet zo dol op dus daar hoef ik het ook niet voor te doen.


    Maar even wat anders.... een reactie op je berichtje:
    Na mijn heerlijke zwangerschap nu alweer bijna een fantastisch eerste jaar achter de rug. Het gaat geweldig met ons. Tycho is een enorme lieve knuffelkont. Een heerlijk en makkelijk, nieuwsgierig, enthousiast ventje. Ik heb hem 10 maanden bv mogen geven en toen was het ineens op. Iedere dag is echt een genot. Ik klink misschien manisch maar dat kleine jochie is het allermooiste wat ons ooit is overkomen en ik trip al sinds mijn zwangerschap op een soort gelukshormoon wat niet meer uit te bannen is.

    Liefs,

    Pin en Tycho

    BeantwoordenVerwijderen
  18. ach Pin, wat héérlijk om te horen!!! Wat geweldig hé! Knuffel hem nog maar eens extra van me...( je kan een baby NOOIT te veel knuffelen...) En je bent niet manisch, gewoon happy!!
    veel liefs
    MV

    BeantwoordenVerwijderen
  19. deze is voor mij ook zowat de moeilijkste van alle eco-vraagstukken, want ik hou zooo van reizen. Maar reis sinds een paar jaar wel bewust met de trein en de bus - ook over relatief lange afstanden (Balkan, Moldavië, Istanbul, maar ook citytrips naar Barcelona en Berlijn). Het is soms een beetje vloeken na een slechte rit met de nachttrein, maar tegelijk vind ik het heel leuk om er relatief lang over te doen om op de eindbestemming te geraken - geeft een veel beter idee van hoe ver van huis je nu eigenlijk bent. Nu ik werk en veel minder vakantie heb, wordt het ook iets moeilijker en bedenk 'k ook wel eens dat een weekje vakantie naar pakweg Marokko zou kunnen gaan als we wél zouden vliegen terwijl dat net iets te ver is op korte tijd, met de trein. Maar goed, we geven niet toe en kijken al jaren uit naar onze droomreis, door de Caucasus en Centraal-Azië naar China, en weer terug met de Transsiberische express. Als we eens véél tijd hebben :) Tegelijk denk 'k ook niet dat 'k nooit meer zal vliegen - maar ik zou het dan wel proberen zo slim mogelijk aan te pakken: ooit één keer naar Zuid-Oost Azië bijvoorbeeld, en dan maandenlang ter plaatse blijven, traag reizen en zonder al te veel schuldgevoel terugkomen bij voorkeur :)

    BeantwoordenVerwijderen

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 Unported License.