titel

Een modern,goedkoop, gelukkig, comfortabel en ecologisch leven met 3 kindjes!Een ecologische voetafdruk van 1.65 HA én toch een modern en comfortabel leven? Het kan écht!

donderdag 19 januari 2012

Nog meer CO2 neutraal, en truly ecolicious! deel 3

Dovre vintage 35

Het derde logje uit de reeks van 3 over hoe we verwarmen met hout. Dit derde logje gaat over de keuze van kachel. Want er is veel keuze op de markt.
We hebben onze keuze laten bepalen door een aantal factoren: prijs, soort brandstof en de ecologische waarde ervan, rendement (zie uitleg onderaan) van de kachel, esthetische overwegingen, de hoeveelheid warmte die we nodig hebben, uitstoot van fijn stof.
Onze opties waren:
  • Inbouwhaard/openhaard
Zoals je op de foto kan zien, was een inbouwhaard (open of gesloten) ook een mogelijkheid, aangezien we een mooie marmeren schoorsteenmantel hebben. Maar deze haarden hebben meestal een vrij laag tot zeer laag rendement (een open haard zit tussen 10 à 20 %). Dit was dus geen optie. We zouden enorme hoeveelheden hout moeten verstoken om een klein beetje warmte te hebben. Open haarden hebben meestal ook een grotere uitstoot van fijn stof, omdat ze minder volledig verbranden dan andere kachels.
  • Massakachel (type speksteenkachel, finn-oven, tegelkachel enz)
speksteenkachel. De grijze steen is typisch!
http://www.flickr.com/photos/drkheli/4147057983/sizes/z/in/photostream/
Dit is het summum onder de houtkachels. Ze hebben meestal een zeer hoog rendement (+ 90%), en de warmte die in de kachel geproduceerd wordt, wordt opgeslagen in de materialen die de kachel omhullen. Hoe meer materiaal (leem, speksteen...) de inwendige verbrandingsoven uit staal omringt, hoe meer opslagcapaciteit je hebt. Deze warmte wordt langzaam, gedurende de hele dag afgegeven aan de omgeving. De prijs is wel navenant: van 3ooo EURO tot 8000 EURO en meer, afhankelijk van het soort kachel, de grootte en de hoeveelheid werk die je er zelf nog in kan steken. Ik vind ze persoonlijk niet mooi. Ze wegen algauw 1000 kg of meer (soms zelfs 2 à 3 ton). We hadden voor een speksteenkachel onze mooie schoorsteenmantel moeten afbreken om plaats te maken en in de kelder eronder een stut moeten bouwen. Dit had ons minstens 3 keer zoveel gekost als ons kacheltje nu. Geen optie voor ons dus. (lees ook bij Lowtechmagazine een interessant stuk over tegelkachels).

  • Een pelletkachel


Pellets zijn kleine staafjes, geperst uit schaafsel en afval uit de houtverwerkende industrie. Allemaal voordelen lijkt het wel: een nagroeibare brandstof, en dan nog wel gemaakt uit afvalmateriaal. De pellets worden geleverd in zakken, dus de opslag is gemakkelijker dan voor stukken brandhout. De pellets zijn al droog, en je kan die in principe ook in een droge kelder, of zelfs in een silo opslaan. Pelletkachels moet je af en toe aanvullen en de kachel gaat zelf, telkens kleine hoeveelheden van de pellets in de verbrandingskamer storten, al naargelang de omgevingstemperatuur. Het rendement ligt erg hoog, tussen de 80 à 90%. De uitstoot van fijn stof is tot een minimum beperkt aangezien de verbranding vrij volledig gebeurd. Je hebt dus ook weinig as. Super dus, zou je denken.
Maar ik zie ook nadelen. Een pelletkachel is veel te hightech naar mijn zin. Er kan van alles stuk gaan: sensoren, ventilator, thermostaat, motor voor de pellettoevoer (en dat gebeurd ook, waardoor de kachel geheel stil valt, of niet meer naar behoren werkt). Als het stuk gaat, kan je het meestal ook niet zelf herstellen. Vele pelletkachels maken ook lawaai in meer of minder mate. Ze verbruiken ook elektrische stroom. Met de pellets loopt het ook wel eens mis. Er zijn verschillende normen voor, maar soms heb je er wel eens te grote pellets bij, of te lange, en dan stropt het toevoersysteem.
De pelllets lijken CO2 neutraal, maar ze moeten ook "gemaakt" worden. Voor 1 ton pellets (gelijk aan ongeveer 5000 kWh warmte = 500M3 gas/500l aardolie) is er 610 kWh nodig is om deze te produceren (bron: Emis Vito) .
Die 610 kWh is de energie nodig om te drogen, vermalen, persen en koelen.
En dan heb je het transport van het zagemeel naar het fabriek, en het transport van de pellets van het fabriek naar de verbruiker nog niet gerekend. Naar het schijnt komen er heel wat pellets uit Canada, en dat transatlantische transport kleurt het energetisch- en uitstootplaatje erg negatief. Zonder pellets kan je een pelletkachel ook niet gebruiken, en je bent dus afhankelijk van derden/producenten. Met gewoon hout heb je dat probleem niet of veel minder. Pellets zijn ook duurder in vergelijking met brandhout. Exit pelletkachel. Bovendien vond ik die meestal te groot, niet mooi, en de vlam te klein en ongezellig (maar dat woog niet zo door in onze beslissing).

Waarom dan de Dovre Vintage 35?
  • Zijn vermogen was aangepast aan de ruimte die verwarmd moet worden (168m3). Veel mensen kiezen een kachel met een groot vermogen, en moeten dan het vuur "smoren" (= zuurstoftoevoer verminderen), omdat het te warm wordt. Dat is zeer slecht, want dan is de verbranding onvolledig.
  • Zijn rendement van 84% (wat zeer hoog is)
  • Hij voldoet aan de strenge Regensburgnorm, Stuttgartnorm, en de Önorm. Dit zijn Duitse en Oostenrijkse milieunormen (zeer streng op vlak van uitstoot). Zeker die voor de dichtbevolkte steden is zeer streng, aangezien daar de overlast van fijn stof voor de gezondheid een groot gevaar betekent. De uitstoot komt in de buurt van die van een pelletkachel.
  • Hij past in ons jaren 50 huis en is mooi en klein.
  • Hij is low-tech. Niks mechanisch of elektrisch. Simpel rechtoe rechtaan.
  • De uitstoot is zo beperkt, dat er meestal geen zichtbare rook uit de schouw komt. Een volledige verbranding dus, en een optimale warmte-afgifte per blok hout ( betaalt zichzelf terug op termijn!).
  • De schouw loopt door de 3 bewoonde bouwlagen van ons huis, en verwarmt ook de bovenste verdieping mee (1 van de slaapkamers van de kinderen).
Voor ons was de keuze duidelijk!

Het rendement is de hoeveelheid warmte die je uit het hout verkrijgt, en die je effectief kan benutten om je ruimte mee te verwarmen. Een openhaard heeft meestal een rendement tussen 10% en 20%, een massakachel een rendement van 90%. Om evenveel warmte te krijgen als in een massakachel , zal je dus in een open haard tot 9 keer zoveel hout moeten verbranden.

7 opmerkingen:

  1. Dank je wel voor je uitgebreide informatie. Bij ons is een openhaard in huis ingebouwd waar we niets mee doen omdat ie niet goed functioneert. Afvoerpijp is aan de smalle kant, en het rendement zeer slecht. Op termijn willen we een houtkachel gaan plaatsen. Door jouw stukjes weet ik alvast waar we allemaal rekening mee moeten houden, enorm bedankt!

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Bonjour Maman Verte,

    0) Algemene regel: hoe ecologisch je verbranding werkt hangt in eerste instantie af van het gezond verstand van de gebruiker ... minder van de 'capaciteiten' van je kachel/ketel/... zelfs al is dat gas, mazout, hout, ... .
    Vandaar: bewust verbruiker!

    Ik ga even wat 'nuanceren' ten voordele van de pelletkachel (maar ik ben pro alle goede-bewuste houtverbrandingssystemen).

    1) de huidige kwalitatieve pellets (DIN), komen bijna allemaal uit België. Er is voldoende aanvoer. Ze worden zelfs op industriëel niveau gebruikt. Daarmee ben je dus minder 'olie' afhankelijk. Pellets worden gemaakt van hout-zaag-afval en zijn dus een recyclage product.

    2) Pellets (de grondstof) zijn zeer zuiver, zonder enige verontreiniging, maar voor onze verbranding meer belangrijk: ze zijn allemaal even droog, gelijkwaardig in vorm en samenstelling ... zodat we een zeer gecontroleerde verbranding kunnen krijgen.

    3) Alle pelletkachels werken met geforceerde verbranding (de kachel zuigt/blaast continue lucht (zuurstof) door de verbrandingskamer, zodat je steeds een optimale verbranding krijgt. Dit soort van verbranding is omzeggend niet haalbaar bij elke andere vorm van vaste-brandstof verbranding.
    Een eerste (en belangrijkste) les om milieuvriendelijk hout te verbranden: je brand op maximum vermogen/maximum luchttoevoer ... of je verbrand niet (dus niet op een laag pitje 'smoren' of een dik blok op de haard gooien om de nacht door te komen).

    4) Een pelletkachel kan je automatisch laten starten en stoppen (elektrische ontsteking) en werkt met een thermostaat. Je kan je pelletkachel op een maximum verbranding laten werken ... maar toch gecontroleerd. En zelfs getimed. Je krijgt dus minder warm-koud fluctuaties. En dat spaart ook op 'hoeveelheid'.

    Dit is een groot probleem bij de combinatie Lage Energie Woning (dus goede isolatie) en vaste verbranding. Omdat je op 'vol' vermogen moet stoken, is het afgegeven vermogen moeilijk te controleren ... of te stoppen indien dat nodig is. Dit is geen probleem bij vloeibare of gasvormige brandstoffen ... en met een pelletkachel.

    5) Vele pelletkachels kunnen 'moduleren'. (die van mij tussen 2 en 12kW). Bij een lage warmtebehoefte (deze hele winter), brand die dus op 2.0kW, maar met maximum luchttoevoer en optimale verbranding (dus ook hier weer minder uitstoot/minder verbruik).

    6) Pelletkachels kunnen een bijzonder hoog rendement hebben. (die van mij 97,2% ... daarmee overklast die bijna alle mazout- en gasketels in België ... met uitz. van de HR+).

    7) ... wat kan die nog ??? ... Er zijn pelletkachels (-en ketels) die 'watergevoerd' zijn. Die werken als een CV ketel. De pelletkachel/-ketel warmt water op, dat wordt naar een voorraadvat gestuurd, van hieruit kan je het als een CV systeem rondsturen naar bvb. vloer- of wandverwarming. Bijkomende voordeel is dat je eventueel zonneboiler systeem kan aansluiten op datzelfde voorraadvat ... . Dat lijkt niet veel ... maar in een winter zoals nu (2011-12) haal je daarmee tot 30% van je warmtebehoefte. Diezelfde pelletkachel/boiler/voorraadvat opstelling kan ook instaan voor je Sanitair WW.

    8) Gene paniek ... ik lever m'n (meestal FSC gelabeld) afval-stook-hout wel bij jou af ... jij draagt er tenminste zorg voor!

    Voor mensen die van getalletjes houden: we hebben een compact rijhuis ('50), lage energie verbouwing. Alleen pelletkachel voor CV (vloer- en wandverwarming). Jaarlijks verbruik ca. 200-300 EUR voor verwarming.
    Dat zijn ongeveer 1.000 kg pellets (of ca. 5.000 kWh)
    (vergelijkbaar: 460m3 gas of 500 liter stookolie per jaar).
    (1m3 aardgas is ca 11kWh / 1 liter stookolie = ca. 10kWh / 2 kg pellet = 10kWh)

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Hey Filip!
      Ik vroeg me al af wanneer je zou reageren ;-)
      Ik weet dat jij een enorme voorstander van pellets bent, en het systeem heeft ook veel voordelen. Alleen wogen die bij ons niet door op de nadelen die wij erin zagen. De info over de import uit Canada vond ik oa hier : http://www.greenpeace.org/belgium/nl/pers/persberichten/Greenpeace-waarschuwt-in-rapport-voor-milieugevaren-van-biomassa--Massale-import-van-houtpellets-vreet-aan-Canadese-bossen/

      Laat dat FSC hout maar komen! Ik zal er goed zorg voor dragen!!En ik hou je zeker op de hoogte van de hoeveelheid hout dat we deze winter nodig hadden. Ik schat zo'n 2 stère (eik, berk en populier gemengd)of 1.6m3 , en levert een 2000kWh per stère. Dus 3200kWh, schat ik.
      Maar we zien wel! Veel groetjes aan iedereen daar en graag tot snel, altijd welkom op de koffie!!!
      De Vertekes

      Verwijderen
  3. Beste Maman Verte,
    Kan je jouw ervaringen met de Dovre Vintage 35 kachel even kort opsommen?
    Geeft ze voldoende warmte? Warmt ze de kamer snel genoeg op?
    Alvast bedankt.
    Mvg,
    Peter

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Dag Peter,

    wij zijn erg tevreden over deze kachel! We noemen het dan ook onze beste aankoop in jaren!Vlakbij de kachel is het soms te heet om te zitten. We verwarmen met deze kachel ons volledige huis: 3 bouwlagen (gelijkvloers, 1-ste en 2-de onder het schuine dak), 210m2. De bovenste verdieping is goed geïsoleerd (Ca 28 à 30 cm isofloc), en heeft gewoon dubbel glas. De buitengevels van het huis (gesloten bebouwing) is volsteense muur zonder luchtspouw. Toch is het op de bovenste verdieping nu nog 16°C, zonder enige vorm van andere verwarming!
    Dus kort : JA! We zijn tevreden!
    Wat ik wel merk is dat de warmte zich moeilijk verdeelt over de woonkamer. Ik heb al gedacht om er een ventilator of zo bij te zetten. Maar dat ligt niet aan het type kachel, maar eerder aan het feit dat het een kachel is denk ik!
    Als je nog vragen hebt, laat ze maar komen!!
    veel groetjes!!

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Bedankt Maman verte.
    Trouwens, ivm met de ventilator:
    http://www.ecofans.nl/
    ... maar misschien kende je die al.
    Mvg,
    Peter

    BeantwoordenVerwijderen

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 Unported License.